අපගේ ශරීරය ඇතුළත නිරතුරුවම සිදුවන පුදුමාකාර ක්රියාවලියක් වන ඔටෝෆැජි (Autophagy) යනු, සෛල මට්ටමින් සිදුවන ස්වයං-ප්රතිචක්රීකරණ (Recycling) යාන්ත්රණයයි. සරලව කිවහොත්, මෙය "තමන්ගේම ආහාරය" (Auto - ස්වයං, Phagy - ආහාර ගැනීම) ලෙස හැඳින්විය හැකි අතර, එය සෛලවල සෞඛ්යය හා දීර්ඝායුෂ සඳහා අත්යවශ්ය වේ.
ඔටෝෆැජි යනු කුමක්ද?
ඔටෝෆැජි යනු, ශරීරයට අත්යවශ්ය පෝෂ්ය පදාර්ථ හෝ ශක්තිය හිඟ වන විට සෛල විසින්ම හානි වූ හෝ අක්රිය වූ සෛලීය කොටස්, ප්රෝටීන එක්රැස් වීම් සහ රෝග ඇති කළ හැකි විෂබීජ වැනි දෑ හඳුනාගෙන, ඒවා විනාශ කර, ශක්තිය සඳහා භාවිත කිරීමේ ක්රියාවලියයි.
මෙය හරියට කර්මාන්ත ශාලාවක ප්රතිචක්රීකරණ යන්ත්රයක් ක්රියාත්මක වීම වැනිය. හානි වූ ද්රව්ය ඉවත් කර, ඉන් ලැබෙන අමුද්රව්ය යොදාගෙන නැවත අලුත් හා නිරෝගී සෛලීය කොටස් තැනීම මෙහිදී සිදුවේ.
නොබෙල් ත්යාගයෙන් පිදුම් ලැබූ සොයාගැනීම
වසර 2016 දී ජපන් ජාතික ජෛව විද්යාඥයෙකු වන යොෂිනෝරි ඔසුමි (Yoshinori Ohsumi) මහතාට වෛද්ය විද්යාව සඳහා වූ නොබෙල් ත්යාගය හිමි වූයේ, යීස්ට් (Yeast) සෛල යොදා ගනිමින් ඔටෝෆැජි ක්රියාවලියේ යාන්ත්රණයන් සහ එහි ජානමය පදනම ලොවට හෙළිදරව් කිරීම වෙනුවෙනි.
ඔහුගේ සොයාගැනීම මඟින්, උපවාස කිරීම වැනි ක්රියාවලීන් හරහා ඔටෝෆැජි සක්රීය කිරීමෙන් පිළිකා, ස්නායු රෝග සහ මහලු වීම වැනි තත්ත්වයන්ට මුහුණ දිය හැකි ආකාරය පිළිබඳ විද්යාත්මක දොරටු විවර විය.
ඔටෝෆැජි සක්රීය වන්නේ කෙසේද?
ඔටෝෆැජි ක්රියාවලිය ස්වභාවිකවම සිදුවන නමුත්, එය විශේෂයෙන් සක්රීය වන්නේ ශරීරයට ශක්තිය සපයන ප්රධාන ආහාර ප්රභවය වන ග්ලූකෝස් (Glucose) නොමැති අවස්ථාවලදීය.
සැහැල්ලු බඩගින්න (Fasting): ඔටෝෆැජි ක්රියාවලිය වඩාත් තීව්ර ලෙස ආරම්භ වන්නේ, ආහාර ගැනීම නතර කර පැය 12 ත් 16 ත් අතර කාලයකට පසුවය. මෙම කාලය තුළ ශරීරය පිටතින් ආහාර ලැබෙන තෙක් බලා නොසිට, ඇතුළත ඇති "කුණු" (හානි වූ සෛල කොටස්) ශක්තිය සහ අලුත් සෛල තැනීමට අවශ්ය ද්රව්ය ලෙස භාවිත කිරීමට පටන් ගනී.
ව්යායාම: දැඩි ව්යායාම ද ඔටෝෆැජි සක්රීය කරන තවත් ස්වභාවික ක්රමයකි.
අඩු කාබෝහයිඩ්රේට් ආහාර: කීටෝ (Keto) වැනි අඩු කාබෝහයිඩ්රේට් සහිත ආහාර රටා ද මෙම ක්රියාවලියට උදව් කරයි.
ඔටෝෆැජි වල සෞඛ්ය ප්රතිලාභ (Benefits)
ඔටෝෆැජි නිවැරදිව ක්රියාත්මක වීමෙන් ශරීරයට ලැබෙන ප්රධාන ප්රතිලාභ:
පුනර්ජීවනය (Anti-aging): හානි වූ කොටස් ඉවත් කිරීමෙන් සෛල නිරෝගීව හා කාර්යක්ෂමව පවත්වා ගනී. මෙය සම රැලි වැටීම පාලනය කරමින්, තරුණ පෙනුමක් පවත්වා ගැනීමට (Anti-aging) උපකාරී වේ.
ස්නායු ආරක්ෂාව: මොළයේ සෛල තුළ එකතු වන විෂ සහිත ප්රෝටීන (ඇල්සයිමර් සහ පාකින්සන් වැනි රෝග ඇති කරන) ඉවත් කිරීමට උපකාරී වේ. එමගින් මතක ශක්තිය හා අවධානය වැඩි දියුණු වේ.
පිළිකා සෛල පාලනය: ඔටෝෆැජි මඟින් හානි වූ සෛල (පිළිකා කාරක විය හැකි) විනාශ කර දැමීම නිසා, පිළිකා සෑදීමේ අවදානම අඩු කරයි.
ප්රතිශක්තිය වැඩි දියුණු කිරීම: ශරීරයට ඇතුළු වූ වෛරස් හා බැක්ටීරියා වැනි රෝග කාරක සෛල ඇතුළතින්ම ඉවත් කිරීමට මෙය උපකාරී වේ.
ඔටෝෆැජි ක්රියාත්මක කරන සරල ක්රම (Intermittent Fasting - IF)
ඔබේ ශරීරයේ ඔටෝෆැජි ක්රියාවලිය සක්රීය කිරීමට ඇති සරලම හා ජනප්රියම ක්රමය වන්නේ **අන්තරාල උපවාසය (Intermittent Fasting - IF)**යි.
මෙම ක්රමය අනුගමනය කිරීමේදී:
පැය 16/8 ක්රමය (16:8): පැය 16 ක් ආහාර නොගෙන, ඉතිරි පැය 8 ඇතුළත දිනකට අවශ්ය ආහාර වේල් ගැනීම. (උදා: රාත්රී 7:00 ට අවසන් ආහාරය ගෙන, ඊළඟ දවසේ දවල් 11:00 ට උදේ ආහාරය ගැනීම).
රාත්රී ආහාරයෙන් පසු: රාත්රී ආහාරයෙන් පසු වතුර හැර වෙනත් කිසිඳු කැලරි සහිත පානයක් හෝ ඝන ආහාරයක් ගැනීමෙන් වැළකීම.
ඔබ සඳහන් කළ පරිදි, ලෝකයේ ප්රධාන ආගම් වල ඇති උපවාස ක්රම (බුදු දහමේ විකාල භෝජනය, ඉස්ලාමයේ රමසාන්, ක්රිස්තියානි ලෙන්ට්) ද නූතන විද්යාව මඟින් ඔප්පු කරන ඔටෝෆැජි ප්රතිලාභ හා සමපාත වීම විශේෂත්වයකි.
සටහන: කිසියම් බරපතල රෝගී තත්ත්වයකින් පෙළෙන අය හෝ ගර්භණී මව්වරුන් මෙම උපවාස ක්රම ආරම්භ කිරීමට පෙර වෛද්ය උපදෙස් ලබා ගැනීම අනිවාර්ය වේ.
ඔටෝෆැජි යනු බඩගින්න පිළිබඳ පැරණි මිථ්යාවන් බිඳ දමා, ආහාරයෙන් වැළකී සිටීම තුළින් ශරීරයට ලැබෙන සුව කිරීමේ හා පුනර්ජීවනය කිරීමේ සැබෑ විද්යාත්මක බලය පෙන්වා දෙන සංසිද්ධියකි.
No comments:
Post a Comment
මේ ලිපිය හොඳද? ප්රයෝජනවත්ද? වැඩක් නැත්ද? විකාරයක් වගේ පේනවද?
ඔබට ඒ ගැන සිතෙන ඕනම අදහසක් මෙහි සටහන් කරන්න.
ඒ ගැන දෙවරක් නොසිතන්න