පුවත්පත්වලට ලිපි ලිවීම මාගේ විනෝදාංශයකි. මා ලියන ලිපි මගින් පාඨකයින් දැනුමක් ලබමින් ජීවිතයට යමක් එකතු කරගන්නේ නම් එය මාගේ සතුටකි. වේගයෙන් ඉදිරියට ඇදෙන තාක්ෂණික ලෝකයේ පුවත්පත් කියවන්නට තරම් විවේකයක් නොමැති අයවලුන් බොහෝය. තවකෙකු පුවත්පත් කියවන්නට කැමති නැත. අන්තර්ජාලයේ ද සිංහල බසින් සියලුම පුවත්පත් ඇති බැවින් තාක්ෂණයට ප්‍රිය කරන්නෝ පරිගණකයෙක් හෝ සිය ජංගම දුරකථනයෙන් ඒවා කියවති. එබැවින් මා ලියන ලිපි එවැනි පාඨක පිරිස් වෙත යොමු කරන්නට අදහස් කළ නිසා මෙවැනි බ්ලොග් අඩවියක් ගොඩනගන්නට සිතුවෙමි. මාගේ උත්සාහය කෙතරම් නම් සාර්ථකදැයි තීරණය වන්නේ ඔබගෙන් ලැබෙන ප්‍රතිචාර මතය. එබැවින් ඔබ මේ පිළිබඳ සිතන පතන දෑ මවෙත දන්වන්නට උනන්දුවන්නේ නම් එය මාගේ සතුටයි. ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!

Tuesday, November 2, 2021

ඉඳගන්නා ඉරියව්වෙන් හෙලිවන ගතිගුණ

Body Language එහෙමත් නැත්නම් ශරීරයෙන් ඇඟවෙන භාෂාවට පුළුවන් වචනවලට වඩා වැඩි දෙයක් කරන්න. විවිධ අය ඇසුරු කරද්දි මේ ශාරීරික භාෂාව ඉතාමත් වැදගත් වෙනවා. සමහර වෙලාවට වචනවලින් කියවෙන්නේ නැති දේවල් ශරීරයේ අංග චලනවලින් වඩාත් හොඳින් කියවෙනවා. විවිධ පුද්ගලයන් ඉඳගන්න ඉරියව් කියන්නෙත් මේ වගේ ශරීරයෙන් ඇඟවෙන දෙයක්. ඒ ඉරියව්වලින් අපට කියන්න පුළුවන් ඒ පුද්ගලයා මොනවගේ කෙනෙක්ද කියන එක. 


පළමු ඉරියව්ව



මේ පෙනෙන ඉරියව්වෙන් ඉඳගන්න අය ඉතා නිර්මාණශීලී සහ ජනකාන්ත පුද්ගලයන්. ඔවුන් තීරණ ගන්නට වැඩි කාලයක් ගන්න අය නෙවෙයි. ඒ නිසා ඔවුන් ඉඳහිට කරදරවලටත් මුහුණපානවා. නමුත් ඔවුන්ගේ තියෙන ආකර්ෂණීය ස්වභාවය නිසා මේ කරදර මගහරින්න හැකියාව තියෙනවා. මේ පුද්ගලයන් ජීවිතය දිහා බලන්නේ හරියට උද්‍යෝගී, වීර වික්‍රමයන්ගෙන් පිරුණු දෙයක් විදියටයි. අලුත් අත්දැකීම් ලබාගන්නටත් මේ පුද්ගලයන් ඉතා කැමතියි. ඔවුන් හරිම ජනප්‍රියයි. බොහෝ මිතුරන් ඇතිකර ගත්තත් ඒ බොහෝ මිතුරු සබඳකම් වැඩි කාලයක් පවතින ඒවා නම් නෙවෙයි. 


දෙවැනි ඉරියව්ව



මේ ඉරියව්වෙන් ඉඳගන්න පුද්ගලයන් ඇත්තටම සිහිනවල ජීවත්වෙන අයයි. ඔවුන් ඕනෑවටත් වඩා හීන දකිමින් ඒවා ගැන කල්පනා කරමින් ඉන්නවා. නමුත් ඒ සිහින සැබෑ වන ඒවා නම් නෙවෙයි. ඉතා ඉක්මනින් කම්පනයට පත්වෙන මේ පුද්ගලයන් අනෙක් අය සමග ඉතා පහසුවෙන් සබඳතා ගොඩනගා ගන්නවා. නමුත් ඔවුන් කරදරේ වැටෙන්නේ මේ සබඳකම් නිසාම තමයි.  මේ පුද්ගලයන් අනෙක් අයට ඉතා හොඳින් සවන් දෙය අයයි. තමන්ගේ හැඟීම් ගැනත් ඉතා දැඩිව කල්පනා කරනවා. 


තුන්වැනි ඉරියව්ව



සිත එක තැනක රඳවාගනිමින් සන්සුන්ව සිටින්නට මේ අයට අපහසුයි. ඔවුන්ගේ සිත නිතර සසලවන ස්වභාවයක් තියෙනවා. තමන් කියන දෙයින් මොන වගේ ප්‍රතිඵලයක් ලැබෙයිද කියන එක ගැන හිතන්නේ නැතිව තමයි මේ අය කතා කරන්නේ. ඉක්මනින් කලකිරීමට පත් වෙන මේ අය යම් දෙයකට අවධානයක් යොමු කරන්නේ කෙටි කාලයකට පමණයි. කලබලකාරී උද්‍යෝගිමත් වටපිටාවක් තියෙන විට මේ අය වැඩිපුර කැපී පෙනෙන්න උත්සාහ කරනවා. ආදර සම්බන්ධතාවලදි ඉක්මනින් ඒවා එපාවෙන ස්වභාවයක් තියෙනවා. කලකිරීමක් ඇතිවුණු විට මේ අය දිරිමත් කරන්න කවුරුන් හෝ සිටිය යුතුමයි. 


හතරවැනි ඉරියව්ව



මේ අය ඉතා දක්ෂ අය විදියටයි පිළිගැනෙන්නේ. හැම දෙයක් ගැනම තාර්කිකව හිතනවා. ඔවුන්ගේ වැඩකටයුතු ඉතා පිළිවෙලයි. ඔවුන්ගේ ගේ දොර, වැඩකරන තැන ඉතා පිරිසිදුව, පිළිවෙලට තබාගෙන ඉන්න දැඩි කැමැත්තක් දක්වනවා. හිතේ තියෙන දේවල් එකවර පිටතට පෙන්වන්නේ නැහැ. නමුත් මේ අය ඉතා අවංකයි. අනුන්ගේ ඕපාදූප සොයන්නටවත් ඕපාදූප කියන්නටවත් කැමැති නැහැ. සෑම අවස්ථාවකදීම සන්සුන්ව සිටින්නට මේ අයට පුළුවන්. කිසිම අවස්ථාවක හිතේ සන්සුන්බව නැතිකර ගන්නේ නැහැ.


පස්වැනි ඉරියව්ව



මේ පුද්ගලයන් යම් නිශ්චිත ඉලක්කයක් කරා ගමන් කරන්නට ඉතා දක්ෂයි. තමන්ගේ රැකියාව ඉතා ඉහලින් අගය කරනවා. මේ අය තමන් වෙනුවෙන් යම් යම් ඉලක්ක ඇතිකරගන්නා අතර සුළු සුළු දේවල්වලින් සතුටට පත්වන්නේ නැහැ. විශේෂයෙන් ආදරය, සෞඛ්‍යය වැනි දේවල් සඳහා ද ඔවුන් ඉලක්ක ඇතිකර ගන්නවා. තමන්ගේ පෙනුම ඇතුළු සියලු දෙයකම පූර්ණත්වය මේ අය බලාපොරොත්තු වෙනවා. වැඩි වැඩියෙන් දේවල් බලාපොරොත්තු වෙන නිසා ඇතැම් අවස්ථාවල දී තමන් ළඟ තියෙන දේවලුත් අහිමි කරගන්නා අවස්ථා ද තියෙනවා.


Tuesday, October 26, 2021

දරුවන් වෙනුවෙන් විස්මකර්ම ශල්‍යකර්ම කළ විස්මිත දොස්තර – බෙන් කාර්සන්



බෙන් කාර්සන් යනු ශල්‍යකර්ම ක්ෂේත්‍රය තුළ පෙරළිකාරයෙකි. ඉතා කලාතුරකින් සිදුකෙරෙන මොළයෙන් අඩක් ඉවත්කිරීමේ ශල්‍යකර්මය (hemispherectomy) සඳහා පුරෝගාමී වූයේ ද කාර්සන් ය. නමින් සඳහන් කරන්නා සේම මොළයෙන් අඩක් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරමින් ජීවිතය පිළිබඳ බලාපොරොත්තුවක් නොමැතිව සිටි දරුවන්ට ඔහු ජීවත්වීම සඳහා දෙවැනි වරමක් උදා කොට දුන්නේ ය.

එවැනි ජයග්‍රහණයන් ළඟා කරගැනීම බෙන් කාර්සන්ට අරුමයක් වූයේ නැත. ඔහු බාධක පෙරළන්නට පටන් ගත්තේ සිය ළමාවියේ සිටම ය.


තෙවැනි ශ්‍රේණියට පමණක් උගත් මවකගේ රැකවරණය මැද නගරයක දිළින්දෙක් ලෙස හැදී වැඩුණු බෙන් ට මගපෙන්වා දිරිදෙන්නට කිසිවෙක් සිටියේ නැත. පාසලේ දී ඔහු ලැබුවේ අඩු ලකුණු ය. අධික ලෙස කෝපගැන්වෙන ස්වභාවයකින් පීඩා විඳි ඔහු ඒ නිසාම නීතියෙන් දඬුවම් විඳීමේ අවදානමක් ද තිබිණි. ඔහු වටා වූ සියලු දෙනා පැවසූයේ කුමක් වුව ද, සිය ජීවිතයෙන් මෙහෙයක් කළ හැකි බව සිය පුතුට අවබෝධ කොට දෙන්නට සොන්යා කාර්සන් ට හැකි විය.

දෙවියන් කෙරෙහි තැබූ භක්තියත්, ස්වකීය හැකියාවන් කෙරෙහි තැබූ විශ්වාසයත් නිසා බෙන් පන්තියේ පහළම ස්ථානයේ සිට ඉහළම ස්ථානය කරා ගමන් කළේය. ඉන් ඔබ්බට ගමන් කරමින් යේල් විශ්වවිද්‍යාලයට ශිෂ්‍යත්වයක් හිමි කරගත්තේ ය. මිචිගන් වෛද්‍ය විද්‍යාලයට ද ඔහු ඇතුළු වූයේ ය. අවසානයේ තිස්තුන් හැවිරිදි වියේ දී ඔහු මේරිලන්ඩ් ප්‍රාන්තයේ බැල්ටිමෝර් හි ජෝන්ස් හොප්කින්ස් වෛද්‍යාතනයට අයත් ළමා ස්නායුරෝග අංශයේ අධ්‍යක්ෂවරයා බවට ද පත් වූයේ ය. අද වන විට වෛද්‍ය කාර්සන් ගරු ආචාර්ය පදවි හතළිහකටත් වඩා හිමිකර ගෙන සිටී. ගෞරවයන් සහ සම්මාන වැළකම ඔහු හිමිකරුවා ය.

‘විස්මිත දොස්තර’ තූලින් ඔබ කියවන්නේ අනේක වූ බාධකවලට එරෙහිව ගොස් ඒවා ජයගනිමින්, අවදානම ගැනීමට බියක් නොහැඟෙන සිතිවිලි ගොන්නකින් සන්නද්ධ එක්තරා මිනිසකුගේ සාර්ථකත්වය පසුපස ඇති අපූර්ව වූ කතාව ය. ජීවිතය ආලෝකවත් කරවන මේ චරිත කතාව, ලොව පුරා පුවත් මැවූ ඇදහිය නොහැකි ශල්‍යකර්ම සියැසින් නොව මනැසින් අත්දකිනු හැකි පරිදි ඔබ ව ශල්‍යාගාරයට කැඳවාගෙන යයි. දයාවෙන් පිරුණු, දෙවියන් කෙරෙහි අසීමිත භක්තියක් ඇති, සරණක් නැත්තන්ට සරණක් වන්නට ජීවිතය කැප කළ මිනිසකුගේ සිතිවිලි තුළට ඔබ කැඳවාගෙන යයි. නිහතමානීබව, ක්ෂණික බුද්ධිය සහ යථාර්ථය කැටි වූ මේ කතාව ඔබේ හදවතේ සදා නිදන්ගත වනු නිසැක ය.

මේ ලින්ක් එකට ගියොත් පොත මිලදී ගන්න පුළුවන්

Tuesday, October 19, 2021

අඬ අඬා කසාදෙට ලෑස්තිවෙන චීන ගෑනු

කසාදයක් බැඳගෙන තමන්ගේ සැමියාත් එක්ක තමන්ටම වෙන් වුණු ලෝකයක ජීවත් වෙන්න  යන්න තමයි හැම තරුණියක්ම වාගේ නිසි වයසට ආවාට පස්සේ සිහින මවන්නේ. ඒත් කසාදෙ දවසට මේ හැම දේම වෙනස් වෙනවා. එදාට අම්මාව, තාත්තාව, සමහර විට බල්ලාව පවා දාලා යන්න බෑ කිය කියා අඬා වැලපෙනවා. කොයි රටෙත් එහෙමයි. හැබැයි චීනේ ටුජියා කියන ජනතාව මේක තව ටිකක් ජයට කරනවා. ඔවුන් විවාහ මංගල්‍යයකට ලෑස්ති වෙද්දි ‛දාලා යන්න බෑ’ කියල අඬන ව්‍යාපාරයට වෙනම ලෑස්ති වෙනවා. ඒ මනාලියක් අඬන්නේ විවාහ දවසේ විතරක් නෙවෙයි. කසාදෙට මාසයක් තියා දවසට පැය ගානේ අඬන්න පටන් ගන්නවා. මුල් දවස් දහයෙන් පස්සේ මනාලියගේ ඇඬිල්ලට අම්මාත් එකතු වෙනවා. දවස් විස්සකට පස්සේ ආච්චි අම්මාත් එකතු වෙනවා. මාසය අන්තිම වෙද්දි මුළු පවුලේම කට්ටියම එකතු වෙලා එකම ඇඬිල්ලයි. මෙහෙම අඬන්න හේතුව විදියට ඔවුන් කියන්නේ මෙහෙම කතාවක්. හුඟක් ඉස්සර මේ ටුජියා තරුණියන්ට තමන් කැමති තරුණයෙක්ව කසාද බැඳගන්න අවසරයක් තිබුනේ නැතිලු. නොදන්නා කෙනෙක්ව කසාද බඳින්න වෙන නිසා හැම තරුණියක්ම කසාදෙ ළංවෙද්දි අඬන්න පටන් ගන්නවලු. හැබැයි දැන් නම් ඔවුන්ට තමන් කැමති තරුණයෙක්ව කසාද බැඳගන්න පුළුවන්. ඒත් මුතුන්මිත්තන්ගේ ලැබුණු පුරුද්ද අතාරින්න බැරි නිසා දැන් ඒ කාලෙට වඩා ජයට අඬන වැඩේ කරනවලු. එක එක ගැහැනු එක එක හඬවලින් අඬන එක ඇහෙන කොට එයින් විවාහයේ සතුට ප්‍රකාශ වන බව තමයි මේ ජනතාව විශ්වාස කරන්නේ. ඔන්න ඉතින් පුළුවන් නම් අපටත් පටන් ගන්න හොඳ වැඩක් තමයි මේක. 

Saturday, October 16, 2021

පළමු ලෝක යුද්ධයට හේතුව මෝටර් රථයක සාපයක්ද?

මේ තියෙන්නේ ග්‍රාෆ් ඇන් ස්ටිෆ්ට් මෝටර් රථයක්. මෙය දැන් තියෙන්නේ ඔස්ට්‍රියාවේ වියානා නගරයේ ඇති යුද කෞතුකාගාරයේ. මේ විදියට කටුගෙට යන්න මේ මෝටර් රථයට සිද්ධ වුණේ සාපයක් නිසයි. මේ සාපය නිසා මිලියන 13කට අධික පිරිසක් මියගිය බව කිව්වොත් ඔබට විශ්වාස කරන්න බැරි වෙයි. ඒත් ඒ තරමටම දරුණු සාපයක් මේ මෝටර් රථය සමග බැඳී තිබුණා. ඒ ගැන තමයි මේ කියන්න හදන්නේ.





මේ මෝටර් රථය 1914 වසරේ දී ඔස්ටි්‍රයා හමුදා නිලධාරියකුට අයිතිව තිබුණා. ඔස්ටි්‍රයාවේ ෆ්‍රාන්ස් ෆර්ඩිනන්ඩ් ආදිපාදවරයාගේ ගමන් බිමන් සඳහා මේ රථය වෙන්කොට තිබුණේ ඔහු ද හමුදා නිලධාරියෙකු නිසයි. 1914 ජූනි 28 වැනිදා ආදිපාදවරයා මේ රථයෙන් ගමන් කරමින් සිටිය දි බොස්නියානු කැරළිකරුවකු බෝම්බ ප්‍රහාරයක් එල්ල කළා. නමුත් එය සාර්ථක වුණේ නැහැ. පසුව එදිනම මේ කැරළිකරුවකු වෙඩි තබා ආදිපාදවරයාව ඝාතනය කළා. ඒ ඝාතනයත් සමග පළමු ලෝක යුද්ධය පටන් ගත්තා. මේ 1918 වසරේ අවසන් වෙද්දි මිලියන 13ක් මිය ගියා. ආදිපාදවරයාගේ ඝාතනය නොවන්නට යුද්ධයක් ඇතිවන්නට ඉඩක් තිබුණේ නැහැ. ආදිපාදවරයා මිය ගියේ මෝටර් රථයේ සාපයක් නිසා බව කවුරුවත් සිතුවේ නැහැ.


ෆ්‍රාන්ස් ෆර්ඩිනන්ඩ් ආදිපාදවරයා සහ බිරිඳ


ආදිපාදවරයාගේ මරණයෙන් පසු ඔස්ටි්‍රයානු හමුදා ජෙනරල්වරයකු වූ පොටියෝරෙක් මේ වාහනය මිලට ගත්තා. ඔහු මේ මෝටර් රථය පදවාගෙන යද්දි එකපාරටම පිස්සු හැදුණා. එහෙම වුණේ කොහොමද කියලා කිසි කෙනෙකුට හිතාගන්න බැරි වුණා. පිස්සුව සනීප වුණාට පස්සේ ඔහු මෙහි ගමන් කරද්දි මෙය අනතුරු හතරකට මුහුණ දුන්නා. අවසානයේ ඔහුගේ අතක් ද අහිමි වුණා. ඉන්පසුව මෙය යුගෝස්ලාවියාවේ ආණ්ඩුකාරයෙකු මිලට ගත්තා. ඒ වෙනකොට මෙයට සාපයක් තියෙන බව දැනගත් ඔහු මෙය වෛද්‍යවරයකුට විකුණා දැම්මා. වෛද්‍යවරයා මේ රථයෙන් ගමන් කරද්දි අනතුරකට ලක්වෙලා මිය ගියා. ඉන්පසු හමුදා කපිතාන්වරයෙක් මෙය මිලට ගත්තා. පාරේ ගමන් කළ කෙනෙක් බේරන්නට ගොස් මෙය අනතුරකට ලක්වීමෙන් ඔහු මිය ගියා. 1926 වසරේදිත් මෙහි ගමන් කළ තවත් කීප දෙනෙක්ම මරණයට පත් වුණා. ඉන්පසු කිසිම කෙනෙක් මෙය මිලට ගත්තේ නැහැ. 



මේ මෝටර් රථයේ අංක තහඩුවත් පුදුමාකාරයි. එහි ඇත්තේ AIII 118 ලෙසයි. මෙය 11 11 18 ලෙස වෙන් කළ විට 1918 නොවැම්බර් 11 ලෙස තේරුම් ගන්න පුළුවන්. පළමු ලෝක යුද්ධය නිල වශයෙන් අවසන් වුණේ එදිනයි. A අකුරෙන් පැහැදිලි කරන ලද්දේ Armistice යන්නයි. එහි අදහස ‘සටන් විරාමය‘ යන්නයි.

පළමු ලෝක යුද්ධය ඇතිකරන සාපය සමග මේ මෝටර් රථය පැමිණ තිබුණේ අවසන් වන දිනයත් කලින්ම පෙන්නුම් කරමින්. නමුත් මේවා සොයා ගන්නා විට සියල්ල සිදුවී හමාරයි. 

පළමු ලෝක යුද්ධයටත් මේ මෝටර් රථයේ සාපය හේතු වූ බව තේරුම්ගත් පසු අවසානයේ මෙය යුද කෞතුකාගාරයට භාරදුන්නා. 


Monday, October 11, 2021

ඇගේ හිස්කබලේ කොටස් ආමාශයේ තැන්පත් කළා

හිස්කබලේ අස්ථි කැබලි ටිකක් පරිස්සමට ආමාශයේ තැන්පත් කරපු කතාවක් ගැන කිව්වොත් මේ මොන විකාරයක්ද කියලා ඔබට හිතෙන්න පුළුවන්. ඒත් එහෙම දෙයක් සිද්ධ වෙලා තියෙනවා. මේ වීඩියෝ එක ඉවර වෙනකල් බැලුවොත් ඒ කතාව ගැන දැනගන්න පුළුවන්. 

මේ සිද්ධිය වුණේ ජේමි හිල්ටන් ට. ඇය වරක් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඉඩාහෝ ප්‍රාන්තයේ රූ රැජින බවට ද පත් වුණා. 2012 ජූනි 6 වැනිදා ඇයත් ඇගේ සැමියාත් විනෝද ගමනක් ගියා. ඔවුන් එහිදී මාළු අල්ලන්නත් ගියා. බෑවුමක සිට මාළු අල්ලද්දී ජේමි එකවරම ඇය සිටි තැන සිට මීටර් 30 ක් පමණ ප්‍රපාතයකට ඇද වැටුණා.

ඇගේ සැමියා වහා එතැනට දිව ගොස් බලද්දි ඇයට සිහිය තිබුණේ නැහැ. හුස්ම ගන්නා බවක් පෙනුණේ ද නැහැ.  ඔවුන් නගරයෙන් සෑහෙන දුරක සිටි නිසාත්, තත්ත්වය බරපතළ නිසාත් ඇයව රෝහලට රැගෙන ආවේ හෙලිකොප්ටරයකින්. 

ඇගේ හිස්කබල දැඩිව හානි වී තිබුණා. මොළය ඉදිමී තිබූ නිසා එයට සිදුවිය හැකි හානිය වළක්වාගන්නට හිස්කබලෙන් හතරෙන් පංගුවක් පමණ ඉවත් කරන්නට සිදුවුණා. සුව වූ පසු මේ හිස්කබලේ කොටස් නැවත හිසට තබා මැසිය හැකි වුවත්, ඒ වනතෙක් මේවා පරෙස්සමට තබාගන්නේ කෙසේදැයි වෛද්‍යවරුන්ට ඇතිවුණේ ගැටලුවක්. ඒවා ඇගේ ආමාශයේ තැන්පත් කරන්නට ඔවුන් කල්පනා කළේ ඒ අවස්ථාවේදියි. දින 42ක් මේවා ආමාශයේ තැන්පත් කොට තිබුණා. ඇය කෙමෙන් සුව වූ පසු ඒවා නැවත හිසට තබා මසා, හිස්කබල යථා තත්වයට පත් කළා. 

හිස්කබලේ කොටස් පරෙස්සමට ආමාශයේ තැන්පත් කළේ ඒ විදියටයි. 


පැන්ඩෝරා කියන්නේ කවුද? පැන්ඩෝරා පෙට්ටිය කියන්නේ මොකක්ද?

 මේ දවස්වල නිතර ඇහෙන වචනයක් තමයි පැන්ඩෝරා පත්‍රිකා කියන්නේ. ලොව පුරා විවිධ පුද්ගලයන් අයථා විදියට උපයාගත්තු ධනය ගැන මේ පත්‍රිකාවල තියෙනවා කියලා කියනවා. කොහොම මේ කතා කරන්න යන්නේ ඒ පත්‍රිකා ගැන නෙවෙයි. මේ පැන්ඩෝරා කියන්නේ මොකක්ද කියන එක ගැන.

අපට මේ ගැන හොයන්න පුරාණ ග්‍රීක දේව කතා ටිකක් අවුස්සා බලන්න වෙනවා.

ග්‍රීක දේව කතාවලට අනුව මේ ලෝකේ මුලින්ම ඉඳලා තියෙන්නේ ටයිටන්වරු. ඔවුන් ටයිටන්වරු වෙන්න කලින් දෙවිවරු. නොයෙක් වැරදි වැඩ නිසා දේවලොක්යෙන් පිටුවහල් කළ අය තමයි ටයිටන්වරු කියන්නේ. මේ ටයිටන්වරුයි දෙවියොයි අතර නිතර සටන් ඇති වුණා. ටයිටන්වරු කලින් දෙවිවරු නිසා දෙවියන් වගේම ප්‍රබලයි. හින්දු දේවකතාවල ඉන්න සුර සහ අසුරයන් වගේ කොටසක් තමයි ග්‍රීක දේවකතාවල ඉන්නා මේ ටයිටන්වරු සහ දෙවියෝ කියන්නේ.  

මේ ටයිටන්වරු අතර ප්‍රොමිතියස් සහ එපිමතියස් කියලා සහෝදරයන් දෙදෙනෙක් සිටියා. එපිමතියස් මේ ලෝකයේ සතුන් මැව්වා. මිනිසාව මැව්වේ ප්‍රොමිතියස්. ප්‍රොමිතියස් මිනිසාව මැටියෙන් හැදුවට පස්සේ ඇතීනා විසින් ජීවය ලබා දුන් බව කියනවා. තමන් විසින් මැවූ මිනිසාට ප්‍රොමිතියස් තමන්ගේ දෙවිවරුව්ටත් වඩා සෙනෙහසක් දැක්වුවා. ඒ නිසා ඔහු මිනිසාට ගින්දර ලබා දුන්නා. 

මිනිසාට ගින්දර ලබාදීමෙන් ඔහු බලවත් වන බව දුටු දෙවිවරු කලබල වුණා. ප්‍රොමිතියස්ටත් මිනිසාටත් දඬුවමක් දීමට ඔවුන් කල්පනා කළා. දෙවියන්ගෙත් දෙවියා වූ සියුස්ගේ අණින් හෙපස්ටස් විසින් ගැහැනිය මැව්වා. ඇය තමයි පැන්ඩෝරා. දේව ලෝකයේ සියලු දෙනාම පැන්ඩෝරාට තෑගි දුන්නා. මේ තෑගි අතර ලොකු බුජමක් තිබුණා. බුජම කිව්වේ ලෝහවලින් හදපු ලොකු හැලියක් වගේ භාජනයක්. මේ බුජම පිරිලා තිබුණේ ලෙඩරෝග සහ දුෂ්ට දේවල්වලින්. මේ ලෝකයට ආපු පැන්ඩෝරා ප්‍රොමිතියස්ගේ සොහොයුරා වූ එපිමතියස් සමග විවාහ වුණා. මිනිසාට ගින්දර දුන් වරදට ප්‍රොමිතියස්ව සිරගත කළා.

දෙවියන්ට ඕනෑ වුණේ එපිමතියස් ලවා මේ භාජනයේ පියන අරින්න වුනත්, අවසානයේ එය ඇරියේ පැන්ඩෝරා විසින්මයි. එය තුළ තිබූ සියලු ලෙඩරෝග සහ දුෂ්ට දේවල් මේ ලෝකයට ඇතුළු වෙන්න පටන් ගත්තා. මෙයින් බයවුණු පැන්ඩෝරා ඉක්මනින්ම එහි පියන වසා දැම්මත් ඒ වන විටත් සියලු නරක දේවල් පිටවෙලා ඉවරයි. එහි ඉතිරි වුණේ බලාපොරොත්තුව විතරයි කියලා කියනවා.

ඉතින් කෙලවරක් නැතිව භයානක දේවල් පිටකරන පෙට්ටි, භාජන ආදි සියල්ලම පසුකාලයේ පැන්ඩෝරා පෙට්ටිය කියලා හඳුන්වන්න පටන් ගත්තා. අයථා ලෙස උපයාගත්තු ධනය වැනි නරක දේවල් අඩංගු ලියකියවිලි පිටවීමක් සිදවුණු නිසා තමයි ඒවාට පැන්ඩෝරා පත්‍රිකා කියලා නම වැටුණේ.

මෙන්න මේක තමයි පැන්ඩෝරාගේ කතාව. 


Saturday, September 4, 2021

ලොව මුලින්ම මුද්‍රණය වූ පොත කුමක්ද?


ලෝකයේ මුලින්ම මුද්‍රණය කළේ මොකක් කියලද හිතෙන්නේ. මුද්‍රණ යන්ත්‍රයක් මුලින්ම හොයා ගත්තේ ජර්මනියේ ජොහැන්නස් ගුටෙන්බර්ග් නිසා මොකක් හරි ජර්මන් පොතක් තමයි මුලින්ම මුද්‍රණය කරන්න ඇත්තේ කියලා බොහෝ දෙනෙකුට සිතෙන්න පුළුවන්. නමුත් ඇත්ත කතාව ඒක නෙවෙයි. ලෝකයේ මුලින්ම මුද්‍රණය කළේ මොකක්ද කියන එක හොයා ගෙන යද්දි හමු වෙන්නේ වෙන මොනවත් දෙයක් නෙවෙයි බෞද්ධ සූත්‍රයක්. ඒ තමයි ‘වජ්‍ර සූත්‍රය’. ‘වජ්‍ර’ කියන්නේ දියමන්තිවලට කියන තවත් නමක්. දියමන්ති තමයි මේ ලෝකයේ තියෙන ඉතා ශක්තිමත්ම පාෂාණය. බුදුන් වහන්සේගේ ප්‍රඥාව දියමන්ති තරම් ප්‍රබල බව පෙන්වන්නට තමයි මේ සූත්‍රයට මේ නම යොදා තිබෙන්නේ. බුදුන් වහන්සේ විසින් සුභාති කියන භික්ෂූන් වහන්සේ සමග කරන ලද කතාබහක් වජ්‍ර සූත්‍රය ලෙස ලියැවුණු බව පැවසෙනවා. ඓතිහාසික ලියකියවිලි මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ අසංග සහ වාසුබන්දු කියන භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 2 - 5 අතර සමයේ වජ්‍ර සූත්‍රය ලියා තබන්නට ඇති බවයි. 



අසංග සහ වාසුබන්දු


වජ්‍ර සූත්‍රය අයිති වෙන්නේ මහායාන බුදු දහමටයි. මහායාන බුදු දහම තියෙන්නේ චීනය, ජපානය වැනි රටවලයි. අපේ රටේ තියෙන්නේ ථේරවාද බුදු දහම නිසා බොහෝ දෙනෙක්  වජ්‍ර සූත්‍රය ගැන අහලා නැති වෙන්න පුළුවන්. කොහොම වුනත් මහායාන බුදු දහමේ ඉතා වැදගත්, බලසම්පන්න සූත්‍රයක් ලෙසයි මෙය සැලකෙන්නේ. වචන 6000 කින් පමණ සමන්විත වජ්‍ර සූත්‍රය මුලින්ම ලියවී ඇත්තේ සංස්කෘත භාෂාවෙන්. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 401 දී පමණ කුමාරජීව කියන භික්ෂූන් වහන්සේ විසින් මෙය චීන භාෂාවට පරිවර්තනය කෙරුණා. 

කුමාරජීව භික්ෂූන් වහන්සේ


අද වගේ දියුණු මුද්‍රණ තාක්ෂණයක් නැති ඒ තරම් ඈත අතීතයක වජ්‍ර සූත්‍රය මුද්‍රණය කළේ කොහොමද කියන එක ඔබට හිතාගන්න බැරිව ඇති. චීනයේ පන්සල්වල සිටි භික්ෂූන් වහන්සේලා කළේ වජ්‍ර සූත්‍රය කඩදාසි මත මුද්‍රණය කරන්නට පුළුවන් ආකාරයට ලීවලින් අච්චු හදපු එකයි. රබර්වලින් හදපු සීල් ඔබ දැකලා ඇති. ඒ සීල් එක තීන්තවල ඔබලා අරගෙන තමයි සීල් ගහන්නේ. ඉතින් ඒ සීල්වල ආකාරයට විශාලව හදපු අච්චුවල තීන්ත ආලේප කරලා ඒ මත කඩදාසි තබා තද කරලා, ඒ  කඩදාසි මත මුද්‍රණයකිරීම සිද්ධ වුණා. (අතීතයේ මුද්‍රණය කළ ආකාරය වීඩියෝවේ අඩංගු වෙනවා)


සේද මාවතේ උතුර සහ දකුණ සම්බන්ධ වන ස්ථානයේ, ඩුන්හුවාන්ග් ප්‍රදේශයට සමීපව කඳුකර ප්‍රපාතයක ගුහා 492 ක් තියෙනවා. මේවා හැඳින්වෙන්නේ ‘දහසක් බුදුන්ගේ ගුහා’ නමින්. 

දහසක් බුදුන්ගේ ගුහා


අද මේ කොටස අයිති වෙන්නේ වයඹදිග චීනයට. මේ ගුහා කිසිම කෙනෙකුට ඇතුළුවෙන්න නොහැකි විදියට මුද්‍රා තබා තිබුණා.  එයට හේතුව අතිශයින්ම වටිනා බෞද්ධ ලිපිලේඛන සංරක්ෂණය කළ බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයක් මේ ගුහාවල පිහිටුවා තිබූ නිසයි. කොහොම වුනත් වංග් යුආන්ලු කියන භික්ෂුව මේ මුද්‍රා තැබූ ගුහාවලට ඇතුළුවන රහසිගත fදාරක් සොයා ගත්තා. 

වංග් යුආන්ලු භික්ෂුව


මේ ගුහාවල තිබුණු දහස් ගණන් බෞද්ධ සූත්‍ර, සිතුවම් සහ තවත් ලියකියවිලි මේ භික්ෂුවට දකින්න ලැබුණා. වජ්‍ර සූත්‍රය තිබුණෙත් මෙතන. මේ භික්ෂුව ඉංග්‍රීසි ජාතික දේශගවේෂකයකු වූ සර් ඕරෙල් ස්ටෙයින්ට 1907 වසරේ දී වජ්‍ර සූත්‍රය ද ඇතුළුව වටිනා කෘති 40,000 ක් පමණ ඉතා සුළු මුදලකට විකුණා දැමුවා. 

සර් ඕරෙල් ස්ටෙයින්


එය ඉතා සුළු මුදලයක් යැයි බි්‍රතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ ලියවිලිම සඳහන්ව තිබෙනවා.  ඒවා අවසානයේ නතර වුණේ බි්‍රතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ. ‘ලොව මුලින්ම මුද්‍රණය කරන ලද ලියවිල්ල’ යනුවෙන් නම්කොට අඩි 16 කින් යුක්ත වජ්‍ර සූත්‍රය මෙහි ප්‍රදර්ශනයට තබා තිබෙනවා.