Monday, March 23, 2026
Saturday, March 21, 2026
Tuesday, March 17, 2026
Monday, March 16, 2026
අයිස් අතරින් මතු වූ දහස් වසරක අභිරහස: "ඔට්සි" නම් අයිස් මිනිසා
1991 සැප්තැම්බර් 19 වැනි දින, ඕස්ට්රියානු ඇල්ප්ස් කඳුකරයේ ඔට්ස්තල් නිම්නයේ කඳු තරණය කරමින් සිටි එරිකා සහ හෙල්මුට් සයිමන් නම් ජර්මානු යුවළට, අයිස් අතරින් මතුව තිබූ අමුතුම ආකාරයේ සිරුරක් හමු විය. මුලින් ඔවුන් සිතුවේ එය මෑතකදී අනතුරකට ලක්වූ කඳු නගින්නෙකුගේ සිරුරක් බවයි. එහෙත්, මෙම සොයාගැනීම වසර 5,300කට වඩා පැරණි, ලොව මවිතයට පත් කළ පුරාවිද්යාත්මක අභිරහසක ආරම්භය විය.
අයිස්වල සැඟවුණු කාල යන්ත්රය
"ඔට්සි" (Ötzi) ලෙස නම් කෙරුණු මෙම අයිස් මිනිසා, අදටත් ලොව හොඳින්ම සංරක්ෂණය වී ඇති පැරණිතම මමිය ලෙස සැලකේ. අයිස් තට්ටු තුළ වසර දහස් ගණනක් ස්වාභාවිකව මිදී තිබීම නිසා, ඔහුගේ ශරීරය පමණක් නොව ඔහු භාවිත කළ උපකරණ පවා ඉතා හොඳ තත්ත්වයෙන් සොයා ගැනීමට පර්යේෂකයන්ට හැකි විය.
ඔහු අසල තිබී හමු වූ ඊතල සහිත දුන්නක්, තඹ පොරවක්, ගල් පිහියක්, ලී බඳුන් සහ හම්වලින් සැකසූ ඇඳුම් සහ පාවහන් වැනි දෑ, නව ශිලා යුගයේ ජීවත් වූ මිනිසුන්ගේ තාක්ෂණික දියුණුව පිළිබඳ කදිම සාක්ෂි සපයයි.
ජීවිතයේ රහස් හෙළි කරමින්
ඔට්සිගේ සිරුර පරීක්ෂා කිරීමෙන් විද්යාඥයින්ට ඔහු පිළිබඳ විස්මිත කරුණු රැසක් හෙළි කර ගැනීමට හැකි විය:
පච්ච කලාව: ඔහුගේ සමේ පච්ච 61ක් කොටා තිබී ඇති අතර, මේවා වේදනා නාශක ප්රතිකාරයක් (Acupressure) ලෙස එදා මිනිසුන් භාවිත කරන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.
සෞඛ්ය තත්ත්වය: ඔහු හෘද රෝග, සන්ධි වේදනාව සහ ආමාශගත ආසාදනවලින් පවා පීඩා විඳි බව වෛද්ය පරීක්ෂණ මගින් තහවුරු විය.
අවසන් ආහාර වේල: ඔහු මිය යාමට ටික වේලාවකට පෙර මුවන්ගේ මස් සහ ධාන්ය වර්ග අනුභව කර ඇති බව සොයාගෙන ඇත.
අභිරහස් මරණය
ඔට්සිගේ ජීවිතය අවසන් වූයේ ස්වාභාවික මරණයකින් නොවන බව පර්යේෂකයන් පවසයි. ඔහුගේ වම් උරහිසේ ඇතුළු වී තිබූ ඊතල හිසක් සහ මිය යාමට දින කිහිපයකට පෙර සිදුවූ බවට සාක්ෂි සහිත ඔහුගේ අතේ ඇති තුවාල පෙන්නුම් කරන්නේ, ඔහු ඝාතනයට ලක් වූ බවයි. කවුරුන් විසින් ඔහුව ඝාතනය කළාද යන්න තවමත් නොවිසඳුණු අභිරහසකි.
අදටත් අප අතර ජීවමාන ඔට්සි
අද වන විට, ඔට්සිගේ සිරුර ඉතාලියේ බොල්සානෝහි පිහිටි 'දකුණු ටයිරෝල් පුරාවිද්යා කෞතුකාගාරයේ' විශේෂිත ශීතකරණ පෙට්ටියක තබා ඇත. ලොව පුරා සංචාරකයන්ගේ වැඩි අවධානයක් දිනාගත් මෙම සොයාගැනීම, මිනිස් ඉතිහාසයේ සැඟවුණු පරිච්ඡේදයක් අප හමුවේ දිග හරියි.
Friday, March 13, 2026
Sunday, March 8, 2026
ඉන්දියානු ජාතිකයෙකුගේ හිසෙහි හටගත් අමුතු "අං ගෙඩිය"
මෙම සිදුවීම වාර්තා වූයේ 2014 වසරේදීය. ඉන්දියානු ජාතිකයෙකු වන ශ්යාම් ලාල් යාදව්ගේ හිස කොහේ හෝ වැදීමෙන් පසු කුඩා ගෙඩියක් මතු වන්නට විය. වසර කිහිපයක් යනතුරුම ඔහුගේ කරණවෑමියා (Barber) මෙයට පිළියම් කළේය. නමුත් එය කොපමණ වාරයක් කැපුවද, දිගින් දිගටම වර්ධනය වී සෙන්ටිමීටර 10ක් පමණ උසට වැඩුණි. පෙනුමෙන් මෙය හරියටම අඟක් වැනි විය. එය පාලනය කරගත නොහැකි තරමට වැඩුණු නිසා අවසානයේ ඔහුට රෝහලක ශල්ය වෛද්යවරයෙකුගේ සහාය පැතීමට සිදු විය.
මෙම වර්ධනය වෛද්ය විද්යාවේදී හැඳින්වෙන්නේ 'සෙබේසියස් හෝන්' (Sebaceous horn) යන නමිනි. මෙය සම සහ නියපොතු වල ඇති 'කෙරටින්' (Keratin) නැමැති පටකයෙන් සෑදෙන ගෙඩියකි. සාමාන්යයෙන් මේවා මුහුණ, අත්, කන් සහ නියපොතු මත හටගනී.
සාගර් ප්රදේශයේ භාග්යෝදය තීර්ථ රෝහලේ ස්නායු ශල්ය වෛද්යවරුන් විසින් මෙම අං ගෙඩිය ඉවත් කරන ලද අතර, එම පුද්ගලයා දැන් සුවය ලබමින් සිටී. ශල්ය වෛද්ය විශාල් ගජ්බියේ මහතා පැහැදිලි කළේ, මීට වසර 5කට පෙර රෝගියාගේ හිසෙහි ඇති වූ තුවාලයකින් පසු මෙම ගෙඩිය වර්ධනය වීමට පටන් ගත් බවයි.
මෙම ගෙඩිය සාදා ඇත්තේ නියපොතු වල අඩංගු කෙරටින් වලින්ම නිසා, එය ඉතා පිරිසිදු දැළි පිහියකින් කපා ඉවත් කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, එය නැවත ඇතිවීම වැළැක්වීමට නම් ඊට මූලික වූ හේතුවට ප්රතිකාර කළ යුතුය. මෙම ගෙඩි බොහොමයක් පිළිකා තත්ත්වයන් නොවන නමුත්, පිළිකා වීමේ ඉඩකඩ ගැන නිතරම අවධානය යොමු කළ යුතුය. ප්රතිකාර ක්රම ලෙස ශල්යකර්ම, විකිරණ ප්රතිකාර සහ රසායනික ප්රතිකාර (Chemotherapy) යොදා ගැනේ. ශල්යකර්මයෙන් පසු, තුවාලය ඇති ස්ථානයට අලුත් සමක් බද්ධ කළ අතර එය දැන් සම්පූර්ණයෙන්ම සුව වී ඇත.
වෛද්යවරුන් මුලින්ම දැළි පිහියකින් මෙම අං ගෙඩිය කපා දැමූ නමුත්, එය නැවත ඇතිවීම වැළැක්වීමට ශල්යකර්මයක් මගින් එහි මුල් කොටස පවා ඉවත් කරන ලදී. ශ්යාම් දින 10ක් රෝහලේ ප්රතිකාර ලැබූ අතර, පරීක්ෂණ මගින් තහවුරු වූයේ මෙය භයානක තත්ත්වයක් නොවන බවයි. මෙම සිදුවීම ඉතා දුර්ලභ ගණයේ එකක් බැවින් ඒ පිළිබඳ තොරතුරු ජාත්යන්තර වෛද්ය සඟරාවකට (International Journal of Surgery) යැවීමට වෛද්යවරුන් පියවර ගෙන ඇත.
Subscribe to:
Comments (Atom)