මෑත වසරවලදී, ඇලිසා කාර්සන් නම් ඇමරිකානු තරුණියක අඟහරු ග්රහයා වෙත යන ආපසු නොඑන ගමනක් සඳහා පෘථිවිය සදහටම අත්හැර යාමට නියමිත බව පවසන, හැඟීම්බර කතාවලින් සමාජ මාධ්ය ජාලා පිරී ගොස් තිබේ. මෙම ප්රචාරයන්ට අනුව, 2030 වසරේදී පමණ සැලසුම් කර ඇති මෙම ආපසු නොඑන ගමන සඳහා ඇය දැනටමත් තෝරාගෙන ඇති අතර, තමා කිසි දිනක පෘථිවියට නොපැමිණෙන බවත්, විවාහ නොවී හෝ සාමාන්ය ජීවිතයක් ගත නොකරන බවත් ඇය හොඳින්ම දනී. මෙම කථා බොහෝ විට ඉදිරිපත් කරන්නේ විද්යාව සහ මානව ප්රගතිය උදෙසා කරනු ලබන උදාර පරිත්යාගයක් ලෙසිනි.
කෙසේ වෙතත්, මේ පිළිබඳ හොඳින් විමසා බැලීමේදී එම කථා සත්ය කරුණු හමුවේ බිඳ වැටේ. ඇලිසා කාර්සන්ගේ අඟහරු ගමන පිළිබඳ මෙම ප්රකාශ තහවුරු කළ තොරතුරු, නිල අභ්යවකාශ ආයතනවල නිවේදන හෝ නූතන අභ්යවකාශ ගවේෂණයේ සැබෑ තත්ත්වයන් මත පදනම් වූ ඒවා නොවේ. ඒ වෙනුවට, මෙයින් පෙනී යන්නේ පුද්ගලික අභිලාෂයන් ස්ථිර තීරණ ලෙසත්, අනුමාන කිරීම් "සත්ය කරුණු" ලෙසත් පරිවර්තනය කිරීමට සමාජ මාධ්ය සමත් වී ඇති ආකාරයයි.
ඇලිසා කාර්සන් යනු සැබෑ චරිතයක් වන අතර අභ්යවකාශ ගවේෂණය පිළිබඳ ඇයගේ උනන්දුව ද අවංක එකකි. 2001 වසරේදී එක්සත් ජනපදයේ උපත ලැබූ ඇය, කුඩා කල සිටම තාරකා විද්යාව සහ අභ්යවකාශ සංචාර කෙරෙහි දැඩි ඇල්මක් දැක්වූවාය. නව යොවුන් වියේදී ඇය නාසා (NASA) ආයතනයට සම්බන්ධ ස්ථානවල සංවිධානය කරන ලද අභ්යවකාශ කඳවුරු සහ පුහුණු වැඩසටහන් කිහිපයකට සහභාගී වූවාය. පසුව ඇය පෞද්ගලික ගුවන් නියමු බලපත්රයක් ලබා ගත් අතර, තාරකා ජීව විද්යාව සහ ග්රහලෝක විද්යාව පිළිබඳ විධිමත් අධ්යාපනයක් ද ලැබුවාය. කාලයත් සමඟ ඇය අන්තර්ජාලය තුළ කැපී පෙනෙන චරිතයක් බවට පත් වූ අතර, මිනිසා අඟහරු වෙත යැවීමේ මෙහෙයුමකට දායක වීමේ ඇයගේ පුද්ගලික සිහිනය ගැන නිතර අදහස් දැක්වූවාය.
කෙසේ වෙතත්, මෙම පසුබිම නැවත නැවතත් වැරදි ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇත. සමාජ මාධ්ය සටහන් බොහෝ විට කාර්සන්ව හඳුන්වන්නේ නාසා ආයතනයෙන් පුහුණුව ලැබූ ගගනගාමියෙකු ලෙස හෝ අන්තර් ග්රහලෝක සංචාරයක් සඳහා අවශ්ය සියලුම දුෂ්කර පරීක්ෂණ දැනටමත් සමත් වූ අයෙකු ලෙසය. නමුත් සත්යය නම්, නාසා ආයතනය ඇයව කිසි දිනක ගගනගාමියෙකු,
ගගනගාමී අපේක්ෂකයෙකු හෝ නිල පුහුණු වන්නෙකු ලෙස නම් කර නොමැති වීමයි. නාසා ආයතනයට සම්බන්ධ අධ්යාපනික වැඩසටහන් හෝ වැඩමුළුවලට සහභාගී වීම වෘත්තීය ගගනගාමී පුහුණුවක් ලෙස සැලකිය නොහැකි අතර, එයින් එම ආයතනයේ නිල අනුමැතියක් ද අදහස් නොවේ. නාසා ආයතනයෙන් උත්තේජනය ලැබීම සහ නාසා ආයතනයේ සේවය කිරීම අතර ඇති වෙනස මෙම ප්රචාරවලදී බොහෝ විට නොසලකා හැර තිබේ.
ඇලිසා කාර්සන් ආපසු නොඑන ලෙස අඟහරු ග්රහයා වෙත යනු ඇති බවට කෙරෙන වඩාත්ම ආන්දෝලනාත්මක ප්රකාශයෙහි කිසිදු සත්ය පදනමක් නොමැත. නාසා ආයතනය නිරන්තරයෙන් ප්රකාශ කර ඇත්තේ තමන් සිදු කරන ඕනෑම මානව මෙහෙයුමක් කාර්ය මණ්ඩලයේ ආරක්ෂාව සහ ඔවුන් නැවත පෘථිවියට ගෙන්වා ගැනීමේ මූලධර්මය මත පදනම් වන බවයි. නැවත පැමිණීමේ සැලසුමක් නොමැතිව මිනිසුන්ව මෙහෙයුමක යැවීමේ අදහස නාසා ආයතනයේ සදාචාරාත්මක රාමුවට, මෙහෙයුම් ප්රමිතීන්ට සහ නීතිමය වගකීම්වලට පටහැනි වේ. ඇතැම් පෞද්ගලික අංශ මගින් අඟහරු මත ජනාවාස පිහිටුවීම පිළිබඳ මෙවැනි අදහස් ඉදිරිපත් වී තිබුණද, ඒවා කිසිවක් සාර්ථක හෝ අනුමත වූ මෙහෙයුම් දක්වා වර්ධනය වී නොමැත.
කාර්සන් පිළිබඳ ඇති වී තිබෙන මෙම ව්යාකූලත්වයෙන් වැඩි ප්රමාණයක් "Mars One" නම් දැන් අභාවයට ගොස් ඇති පෞද්ගලික ව්යාපෘතියක කරුණු සමග පටලවා තිබෙන බව පෙනේ. මෙම සංවිධානය 2010 දශකයේ මුල් භාගයේදී අඟහරු මත ආපසු නොඑන මානව ජනාවාසයක් පිහිටුවීමට යෝජනා කරමින් ලෝක අවධානය දිනා ගත්තේය. කාර්සන් එක් අවස්ථාවක මෙම ව්යාපෘතියේ මහජන තානාපතිවරියක ලෙස කටයුතු කළාය. එය ගුවන් ගමන් සඳහා පුහුණු වීමක් නොව අභ්යවකාශ ගවේෂණය කෙරෙහි ඇති උනන්දුව ප්රවර්ධනය කිරීමේ භූමිකාවකි. අවසානයේදී මූල්ය සහ තාක්ෂණික නොහැකියාවන් හේතුවෙන් "Mars One" ව්යාපෘතිය අසාර්ථක වූ අතර, කිසිදු අභ්යවකාශ යානයක් හෝ ගුවන්ගත කිරීමක් සිදු නොවීය. එසේ වුවද, සමාජ මාධ්ය ජාලා තවමත් මෙම අසාර්ථක ව්යාපෘතිය නාසා ආයතනයේ සක්රීය වැඩසටහනක් ලෙස හුවා දක්වමින් කාර්සන්ගේ අඟහරු ගමන පිළිබඳ මිථ්යාව පවත්වාගෙන යයි.
තවත් නිතර කියවෙන ප්රකාශයක් වන්නේ අඟහරු වෙත මානව මෙහෙයුමක් 2030 වසරට සැලසුම් කර ඇති බවත්, කාර්සන් ඒ සඳහා දැනටමත් අනුයුක්ත කර ඇති බවත්ය. නමුත් සැබවින්ම නාසා ආයතනයේ අඟහරු සැලසුම් මීට වඩා බෙහෙවින් සංකීර්ණ සහ ප්රවේශම් සහගතය. අඟහරු වෙත මිනිසුන් යැවීම යනු ස්ථාවර කාලසටහනකට අනුව කෙරෙන මෙහෙයුමකට වඩා දිගුකාලීන අරමුණකි. නාසා ආයතනයේ වර්තමාන උපායමාර්ගය වන්නේ "ආටෙමිස්" (Artemis) වැඩසටහන හරහා චන්ද්රයා වෙත ප්රමුඛතාව ලබා දීමයි. එය අභ්යවකාශයේ තාක්ෂණයන් සහ මිනිසාගේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව පරීක්ෂා කිරීම සඳහා සැලසුම් කර ඇත. විකිරණවලට නිරාවරණය වීම සහ හුදකලා වීම වැනි අභ්යවකාශ ගමනකදී ඇති වන අභියෝගවලට මුහුණ දීමට මෙය පෙරහුරුවක් වනු ඇත.
වසර ගණනාවක සාර්ථක චන්ද්ර මෙහෙයුම් සහ තාක්ෂණික තහවුරු කිරීම්වලින් පසුව පමණක් අඟහරු ගමනක් ප්රායෝගික තත්ත්වයකට පත් වනු ඇත. එයට පවා, ඒ සඳහා කිසිදු ගගනගාමියෙකු තෝරාගෙන නැති අතර, කිසිදු යානයක් හෝ දියත් කිරීමේ දිනයක් ස්ථිර කර නැත. 2030 වසර ස්ථිර දිනයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම අභ්යවකාශ ආයතන ක්රියා කරන ආකාරය පිළිබඳ වැරදි වැටහීමක් ඇති කරයි.
වෘත්තීය ගගනගාමියෙකු වීමට අවශ්ය සැබෑ සුදුසුකම් තේරුම් ගත් විට මෙම සමාජ මාධ්ය ප්රකාශයන්හි අසත්යතාවය තවදුරටත් පැහැදිලි වේ. නාසා ගගනගාමී අපේක්ෂකයින්ට සාමාන්යයෙන් ඉංජිනේරු විද්යාව, භෞතික විද්යාව, ජීව විද්යාව, ගණිතය හෝ වෛද්ය විද්යාව පිළිබඳ උසස් උපාධි සහ වසර ගණනාවක වෘත්තීය පළපුරුද්ද තිබිය යුතුය. මෙම තේරීම් ක්රියාවලිය ඉතා තරගකාරී වන අතර දහස් ගණන් අයදුම්කරුවන් අතරින් දැඩි වෛද්ය සහ තාක්ෂණික පරීක්ෂණ හරහා සුදුස්සන් තෝරා ගනු ලැබේ. තෝරාගත් අය පවා අභ්යවකාශ මෙහෙයුමකට සම්බන්ධ වීමට වසර ගණනාවක් බලා සිටිය යුතු අතර, ඇතැම් අයට කිසි දිනක අභ්යවකාශයට යාමට අවස්ථාව ලැබෙන්නේ නැත.
ඇලිසා කාර්සන්ගේ අධ්යාපනික උත්සාහයන් සහ අභ්යවකාශ ගවේෂණය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම අගය කළ යුතුය. නමුත් ඒවා මෙම නිල ක්රියාවලියට ආදේශකයක් නොවේ. කෙතරම් අවංක වුවද, බලාපොරොත්තුවක් තිබූ පමණින් එය තේරී පත්වීමක් ලෙස සැලකිය නොහැක. සමාජ මාධ්ය සටහන් බොහෝ විට මෙම වෙනස මකා දමමින්, පුද්ගලික සිහින නිල සැලසුම් ලෙස හුවා දක්වයි.
මෙම මිථ්යාවන් දිගින් දිගටම පැවතීමෙන් අන්තර්ජාලය හරහා වැරදි තොරතුරු පැතිරෙන ආකාරය ගැන බොහෝ දේ හෙළි වේ. තරුණියක් සදහටම පෘථිවිය අත්හැර යන බව පවසන කතාව හැඟීම්බරව ප්රබල එකකි. එහි ධෛර්යය,
පරිත්යාගය සහ දෛවය වැනි කරුණු අන්තර්ගත වන බැවින් එය වේගයෙන් ප්රචාරය වේ. මූලාශ්ර හෝ සන්දර්භය නොමැතිව මෙම කථා නැවත නැවත පළ කරන විට, ඒවා සත්ය බව පෙනෙන්නට ගනී. කාලයත් සමඟ මෙම අනුමාන කිරීම් සත්ය කරුණුවලට පටහැනි වුවද, ඒවා "පොදු දැනුම" ලෙස සමාජයේ තහවුරු වේ.
මෙයින් අදහස් කරන්නේ ඇලිසා කාර්සන් අභ්යවකාශ විද්යාව ප්රචලිත කිරීමට දරන උත්සාහය අවතක්සේරු කිරීමක් නොවේ. ඇය තරුණ තරුණියන් බොහෝ දෙනෙකුට අභ්යවකාශ විද්යාව ගැන උනන්දු වීමට පෙළඹවීමක් ලබා දී ඇත. ගැටලුව පැන නගින්නේ එම පෙළඹවීම නිල තහවුරු කිරීමක් ලෙස වරදවා වටහා ගත් විට සහ පුද්ගලික අභිලාෂයන් ආයතනික තීරණ ලෙස වැරදියට ඉදිරිපත් කරන විටය.
අවසාන වශයෙන්, ඇලිසා කාර්සන් සහ අඟහරු මෙහෙයුම පිළිබඳ කතාව අභ්යවකාශ සංචාර ගැන කතා කරනවාට වඩා වර්තමාන තොරතුරු පද්ධතිය ක්රියාත්මක වන ආකාරය ගැන අපට උගන්වයි. සංකීර්ණ විද්යාත්මක කරුණු ඉතා පහසුවෙන් නාට්යමය කතාවක් බවට පත් කළ හැකි ආකාරයත්, පැහැදිලි සත්යය වෙනුවට අසත්ය විශ්වාසයන් ඉක්මනින් ආදේශ කළ හැකි ආකාරයත් මෙයින් පෙනී යයි. අඟහරු වෙත මිනිසුන් යැවීම ගවේෂණ ඉතිහාසයේ විශාලතම අභියෝගයක් වන අතර ඒ සඳහා කාලය, ප්රවේශම සහ විශාල සහයෝගීතාවයක් අවශ්ය වේ. එවැනි මෙහෙයුම් සමාජ මාධ්ය සටහන් හෝ මිථ්යා කථා මත තීරණය නොවේ.
සත්යය සහ ප්රබන්ධය වෙන් කර හඳුනා ගැනීම අඟහරු වෙත යාමේ සිහිනය දුර්වල නොකරයි. ඒ වෙනුවට, එම සිහිනය සත්යය,
අවංකභාවය සහ විද්යාත්මක පදනම මත පිහිටුවීම මගින් එය තවදුරටත් ශක්තිමත් කරයි.
No comments:
Post a Comment
මේ ලිපිය හොඳද? ප්රයෝජනවත්ද? වැඩක් නැත්ද? විකාරයක් වගේ පේනවද?
ඔබට ඒ ගැන සිතෙන ඕනම අදහසක් මෙහි සටහන් කරන්න.
ඒ ගැන දෙවරක් නොසිතන්න